Episodi i parë ( 4 )

Përkufizimi i turpit

Turpi është të përmbajturit që njeriu e gjen në vetveten e tij duke e shtyrë atë për tek të shmangurit e veshjes së asaj që turpërohet me të, e që shëmtohet prej saj, dhe të kundërshtuarit e vetëkënaqjes së tij në shumë çështje eduke mos u treguar moskokëçarës ndaj asaj që e shëmton dhe e turpëron, e tëdyja janë të pajisura e të përfitueshme, por njerëzit ndahen prej caktimit, sa i përket marrjes nga ato të dyjanë disa grupe; prej tyre ka që pajisen me turp shumtë, e prej tyre ka të tillë që pasijen me pak, e prej tyre ka të tillë që pajisen me vetëkënaqësi të shumtë, e prej tyre ka që pajisenme pak, derisa pastaj poseduesit e të shumtave prej të dy kategorivetë jenë në nivele dhepo ashtutë jenë edhe poseduesit e të paktave. Kështu zotëruesit e të dy kategorivedo të vazhdojnë të shtojnë, derisa të bëhet e kundërta tjetërsikur të mos ekzistonte, derisa, pastaj, kjo ndarje,të jetë shkak për përfitimin e tij (turpit), e kush e shtyu veten e vet për tek vlera e turpit dhe e përfitoi atë, fitoifatin më të begatë, e kush e la atë duke bërë çfarë deshi, iu privuan mirësitë e dynjasë dhe ahiretit.(1)

Ka thënë Ibn Rexheb(Allahu e mëshiroftë): Turpi është dy llojesh:

Lloji i parë: Çfarë është moral i pajisur dhe jo i përfituar, dhe kjo si rezultat i moraleve me të cilat e begaton Allahu robin dhe e pajis me to, dhe pikërisht për këtë i Dërguari i Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të) ka thënë: «الحياء لا يأتي إلا بخير»-«Turpi, nuk vjen, veçse me mirësi.»(2)pasi ai pengon nga të bërit e të shëmtuarave dhe moraleve të ulta, dhe nxit atë për tek moralet e fisnike dhe të larta, dhe se ajo është prej veçorive të Imanit (besimit) në këtë kuptim.

 

 

Lloji i dytë: Çfarë është e përfituar prej njohjes së Allahut,  njohjes së madhështisë së Tij, dhe afrimitetit të Tij me robërit e Vet, të udhëzuarit e Tij ndaj tyre, dhe të sjellurit e Tij me flirtimin e syve gje gjithçka që fshehin gjokset, e kjo është prej veçorive më të larta të Imanit(besimit), madje më e larta ndër shkallët e Ihsanit (përsosmërisë).

Dhe se turpiprej Allahut lind prej horizonteve të lindjes së begative të Tij dhe të shikuarite mangësisë së falenderimit për to, dhe se kur robit i vidhet turpi i përfituar e i pavetëdijshëm, atij më nuk i mbetet tjetër që t’a pengojë nga të bërit e të shëmtuarave dhe moraleve të ulta, duke u bërë pastaj si të mos kishte fare Imanë (besim) në të. (3)

Prandaj pikërisht për këtë, siç ka ardhur në hadith, turpi është prej Imanit (besimit). Nga Ibn Umeri (Allahu qoftë i kënaqur prej tij) transmetohet se i Dërguari i Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të) kaloi pranë një burri prej Ensarëve (përkrahësve të Pejgamberit) kur ai po e këshillonte vëllain e vet rreth turpit. Dhe i Dërguari i Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të) i tha: «دَعْهُ فَإِنَّ الْحَيَاءَ مِن الْإِيمَان»-«Lëre atë (mënyrë) pasi turpi është prej imanit (besimit)»(4)

Ndërsa nga Ebu Hurejre (Allahu qoftë i kënaqur prej tij) transmetohet se i Dërguari i Allahut ka thënë: «الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسِتُّونَ شُعْبَةً, وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِن الْإِيمَانِ»- «Imani (besimi) është në shtatëdhjetë e disa grupe, dhe se turpi është një prej grupeve të imanit.»(5)

 

 

 

 

 

 

Dobitë e hadithit:

1.  Turpi është një veçori e lavdëruar, rreth mirësisë së të cilës është rënë dakort nga të gjithë, dhe se në të nxisin të gjitha obligimet fetare, ashtu siç mendjet dhe natyrshmëria tregojnë mbi vlerën e tij, dhe përfundimin e mbarë të tij. Prandaj, për muslimanin është obligim që të pajiset me këtë cilësi, dhe t’a bëjë të domosdoshëm në të gjitha çështjet e tij, pasi turpi është i tëri mirësi.

2.  Se kushdo që  nuk ka turp fillon e bën vepra të turpshme qofshin ato të dukshme a të fshehta, e për t’a bërë këtë nuk e pengon atë asgjë, pasi turpi është pengesë për kryerjen e të këqiave, ndërsa turpi prej Allahut pengon nga të shëmtuarat fetare, e ai prej njerëzve pengon nga të shëmtuarat e zakonshme, dhe se kur të humbasë turpi, njeriut nuk i bëhet më vonë për atë se çfarë bën.

3.  Muslimani e ka obligim që t’a zhvillojë këtë moral fisniknë personalitetin e vet, duke përfituar me shkaqet e tij dhe prej tyre; të njohurit me moralet e Pejgamberit (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të) dhe të orjentuarit me sipas tyre, dhe të përkushtuarit ndaj tubimeve të dijes dhe vendeve të përmendjes së Allahut, dhe me shoqërimin e të mirëve.

Referencat:

1)  . “Fejd el-Kadijr” i el-Menawij-t (1/43-44)

2)  . E nxori Buhariu në Sahihun e tij, me nr.(6117)

3)  . “Xhami’u el-Ulum uel-Hikem” i Ibn Rexheb-it, faq.(379)

4)  . “Sahih el-Buharij” me nr.(24), dhe “Sahih el-Muslim” me nr.(36)

 

5)  . “Sahih el-Buharij” me nr.(9), dhe “Sahih el-Muslim” me nr.(35)

Add comment

Security code
Refresh